Πράματα και θάματα εντόπισε η Ελεγκτική Υπηρεσία από τον έλεγχο που διενήργησε για τον Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού, αφού ανάμεσα σε άλλα διαπιστώνει ελλιπή εποπτεία και διαφορετικούς χειρισμούς μεταξύ ομοσπονδιών, δίδοντας συγκεκριμένα παραδείγματα χειρισμών ομοσπονδιών από τον ΚΟΑ, όπου βρίσκονται υπό διερεύνηση υποθέσεις ισχυριζόμενης διαφθοράς και σύγκρουσης συμφέροντως του Προέδρου της με τις δραστηριότητές του.
Μεταξύ άλλων, αναφέρεται σε ομοσπονδία, εναντίον της οποίας υπάρχει καταγγελία με ισχυρισμούς για ενδεχόμενη διαφθορά και ύπαρξη ασυμβίβαστου στον αθλητισμό, φερόμενη εκμετάλλευση των αθλητών και της περιουσίας του Κράτους. Παρότι η Επιτροπή Δεοντολογίας και Προστασίας του Αθλητισμού εξέφρασε την άποψη για τερματισμό οποιασδήποτε οικονομικής παροχής στην εν λόγω Ομοσπονδία, εντούτοις, «μέχρι σήμερα δεν υπήρξε οποιαδήποτε ουσιαστική επίπτωση με αποκοπή χορηγιών ή ανάληψη οικονομικής διαχείρισης».
Όπως τονίζει, «από την εξέταση προκύπτουν ενδείξεις ότι ο χειρισμός Ομοσπονδιών που βρίσκονται υπό έρευνα από την ΕΔΠΑ ή για τις οποίες προκύπτουν σημαντικά ευρήματα δεν τεκμηριώνεται ότι ακολουθείται συνεπή και ομοιόμορφη προσέγγιση».
Σε άλλη περίπτωση όπου μετά από οικονομικό και διαχειριστικό έλεγχο από τον ΚΟΑ διαπιστώθηκε σε ομοσπονδία η ύπαρξη σοβαρής σύγκρουσης συμφερόντων του Προέδρου της Ομοσπονδίας με τις δραστηριότητές της για την οποία γίνεται διερεύνηση, ενώ ο ΚΟΑ ανέλαβε την οικονομική διαχείρηση της Ομοσπονδίας, μέχρι της ολοκλήρωση της έρευνας.
Όπως αναφέρει η Ελεγκτική, «σύμφωνα με σχετική αλληλογραφία μεταξύ ΚΟΑ και ΕΔΠΑ, στην τελευταία διεξάγεται ξεχωριστή έρευνα για οικονομικές ατασθαλίες της εν λόγω Ομοσπονδίας. Συναφώς επισημαίνεται ότι, από ελέγχους της Υπηρεσίας μας επί των οικονομικών ελέγχων που πραγματοποιεί ο ΚΟΑ, προκύπτει ότι υπάρχουν Ομοσπονδίες με σημαντικότερου ή αντίστοιχου μεγέθους ενδεχόμενα ευρήματα για τις οποίες ο ΚΟΑ δεν ανέλαβε την οικονομική τους διαχείριση ή δεν διεξήγαγε ειδικές έρευνες, όπως έγινε και στην περίπτωση της εν λόγω Ομοσπονδίας. Ενδεικτικά εντοπίστηκαν από το δείγμα μας δύο Ομοσπονδίες, στις οποίες διαπιστώθηκαν ότι έξοδα τα οποία δεν τεκμηριώνονται (έξοδα για προετοιμασίες αθλητών, διοργάνωση αγώνων, σχεδιασμούς εθνικών ομάδων), τα ποσά που οφείλονται και δεν καταβλήθηκαν για τον σκοπό που εισπράχθηκαν από τον ΚΟΑ (οικονομική στήριξη αθλητών, μισθοδοσία Ομοσπονδιακών προπονητών), και σχέσεις που υποδεικνύουν ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων (μέλη ΔΣ που έχουν συγγενικές σχέσεις με αθλητές, μέλη σωματείων που είναι και προπονητές των Ομοσπονδιών τους, διαιτητές αγώνων που έχουν συγγενικές σχέσεις με ομοσπονδιακούς προπονητές)».
Σε μια τρίτη ομοσπονδία υπάρχουν καταγγελίες για συμμετοχή σωματείων, στις δύο Γενικές Συνελεύσεις της, ενώ αυτά είχαν προηγουμένως διαγραφεί από τα Μητρώα Σωματείων και Ιδρυμάτων που τηρούνται από τον οικείο, ανά επαρχία, Έφορο Σωματείων και Ιδρυμάτων. «Όπως διαπιστώθηκε κατά τον έλεγχο, τα εν λόγω σωματεία παρουσιάζονται ως διαγραμμένα και στο Αθλητικό Μητρώο του ΚΟΑ».
Σε ό,τι αφορά στην ΚΟΠ, η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι αναγνωρίζει την αυτονομία της, λόγω υποχρεώσεων προς FIFA και την UEFA και αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να διατηρηθεί, ωστόσο θεωρεί ότι υπάρχει μια παρεξηγημένη ερμηνεία των όρων «ανεξαρτησία» και «ελέγχου/ λογοδοσίας» η οποία οδηγεί στην λανθασμένη εντύπωση ότι τα δύο (ανεξαρτησία και έλεγχος) δεν μπορούν σε κάποιο βαθμό να συνυπάρξουν. Όπως σημειώνει, «η έλλειψη διαφάνειας και λογοδοσίας, διαμορφώνει στη δημόσια σφαίρα έντονη καχυποψία κάτι που δεν εξυπηρετεί καθόλου τη δημόσια εικόνα του κράτους, του ΚΟΑ αλλά και της συγκεκριμένης ομοσπονδίας ιδιαίτερα».
Τονίζει μάλιστα ότι «για την παρούσα κατάσταση που επικρατεί σε κάποιες ομοσπονδίες ή/και σωματεία μεγάλη ευθύνη έχει το κράτος το οποίο διαχρονικά βολεύτηκε σε μια σχετική απραξία με την επίκληση της ανάγκης διατήρησης ανεξαρτησίας των ομοσπονδιών. Στην περίπτωση της ΚΟΠ, υπενθυμίζουμε και τη στενή σχέση που διαχρονικά υπάρχει μεταξύ πολιτικών προσώπων και ποδοσφαιρικών σωματείων. Μάλιστα στην Κύπρο η σχέση αυτή ιδιαίτερα παλαιότερα ήταν εντονότερη λόγω του μεγάλου βαθμού πολιτικοποίησης του ποδοσφαίρου. Το γεγονός αυτό επιτείνει την ανάγκη υιοθέτησης ενισχυμένων ασφαλιστικών δικλίδων».
Εξάλλου, από τις 85 Ομοσπονδίες, «οι 78 δεν είχαν συμμορφωθεί με την υποχρέωση υποβολής των οικονομικών τους καταστάσεων για το 2023 προς τον ΚΟΑ μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας τον Σεπτέμβριο του 2024. Μέχρι τον Αύγουστο του 2025, 43 Ομοσπονδίες υπέβαλαν εκπρόθεσμα τις οικονομικές καταστάσει και 35 δεν τις είχαν ακόμα υποβάλει. Διαπιστώθηκε ότι δεν επιβλήθηκαν ποινές σε όσες δεν τήρησαν το χρονοδιάγραμμα υποβολής τους, καθώς δεν υπήρχε τέτοια πρόνοια στον Οδηγό Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων».
Παράλληλα, «όπως διαπίστωσε ο ΚΟΑ από τον οικονομικό του έλεγχο, συγκεκριμένη Ομοσπονδία οφείλει ενοίκια για χρήση των υποστατικών της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής (ΚΟΕ) από το έτος 2022. Εντούτοις ο ΚΟΑ προχώρησε το έτος 2022 στην καταβολή του ποσού για λειτουργικά έξοδα προς την Ομοσπονδία και συγκεκριμένα αποδεσμεύτηκε ποσό ύψους €1.065 το οποίο, ανάμεσα σε άλλα, αφορούσε στο ενοίκιο του έτους ύψους €926. Το εν λόγω ποσό εξακολουθούσε μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας να οφείλεται στον εκμισθωτή.
Σε ότι αφορά στα γυμναστήρια, σχετική καταγγελία που έλαβε η Ελεγκτική από τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Ιδιοκτητών Γυμναστηρίων από τα 269 γυμναστήρια στη Λευκωσία, μόλις τα 113 εξασφάλισαν άδεια λειτουργίας από τον ΚΟΑ. Όπως διαπιστώθηκε από τα υπόλοιπα 156 τα οποία σύμφωνα με την καταγγελία λειτουργούν χωρίς άδεια λειτουργίας, τα 68 αφορούν σε φυσικοθεραπευτήρια και τα 21 σε στούντιο πιλάτες.
Σύνοψη αποτελεσμάτων ελέγχου
Ο Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού (ΚΟΑ) ιδρύθηκε βάσει του περί Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού Νόμου (Ν.41/1969) ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, με αποστολή την προαγωγή του εξωσχολικού αθλητισμού στην Κύπρο, την ανάπτυξη του Ολυμπιακού ιδεώδους και του φίλαθλου πνεύματος, καθώς και την προώθηση της διεθνούς αθλητικής παρουσίας της χώρας. Ο Οργανισμός διοικείται από εννεαμελές Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ) το οποίο διορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο (ΥΣ) και τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ). Μεταξύ των βασικών αρμοδιοτήτων του είναι η χάραξη αθλητικής πολιτικής, εποπτεία των αθλητικών ομοσπονδιών και σωματείων, η παραχώρηση οικονομικής και τεχνικής βοήθειας στον αθλητισμό, η ανάπτυξη και στήριξη υποδομών, η ανάπτυξη αθλητικών προγραμμάτων, η στήριξη αθλητών υψηλού επιπέδου και η αδειοδότηση ιδιωτικών σχολών γυμναστικής (ΙΣΓ).
Ο έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς άξονες:
α. τους ελέγχους που διενεργεί ο Οργανισμός για τις επιχορηγήσεις προς τις αθλητικές ομοσπονδίες και
β. την παρακολούθηση της νομιμότητας λειτουργίας των ιδιωτικών σχολών γυμναστικής
γ. την οργανωτική δομή του ΚΟΑ,
1.1 Αδυναμίες στον έλεγχο Αθλητικών Φορέων (ΑΦ) από τον ΚΟΑ
α. Αδυναμίες ως προς τη δυνατότητα παρέμβασης του ΚΟΑ στον τρόπο λειτουργίας των Ομοσπονδιών ή στη λήψη μέτρων συμμόρφωσης.
Πλαίσιο
Σύμφωνα με τον περί Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού Νόμο (άρθρο 2), «αθλητική ομοσπονδία» περιλαμβάνει οποιαδήποτε αθλητική ομοσπονδία που νόμιμα συστάθηκε και νόμιμα λειτουργεί στη Δημοκρατία με σκοπό την προαγωγή του εξωσχολικού αθλητισμού της Κύπρου και της οποίας τα συστατικά μέλη είναι σωματεία που νόμιμα συστάθηκαν και νόμιμα λειτουργούν στη Δημοκρατία. Με αυτή την πρόνοια και σύμφωνα με τον παρόντα Νόμο, η ομοσπονδία αποκτά νομική προσωπικότητα.
Επίσης σύμφωνα με τον ίδιο Νόμο (άρθρα 24 Α (1) και (2)), οι Ομοσπονδίες υποχρεούνται να υποβάλλουν κάθε έτος στον ΚΟΑ τον εγκεκριμένο Προϋπολογισμό τους, έκθεση της αθλητικής δραστηριότητας των τμημάτων τους και άλλα ευλόγως ζητούμενα στοιχεία που δύναται να μελετηθούν για να καθοριστεί το ύψος της επιχορήγησης από τον Οργανισμό, καθώς και απολογισμό για τα ποσά που επιχορηγήθηκαν. Η μη υποβολή του απολογισμού κανονικά συνεπάγει την αναστολή ή διακοπή της επιχορήγησής τους.
Ο ΚΟΑ σε σχέση με τον έλεγχο των Αθλητικών Ομοσπονδιών που λαμβάνουν επιχορήγηση από αυτόν, και ελλείψει, πέραν της προαναφερόμενης, συγκεκριμένων άλλων προνοιών στον υπό αναφορά Νόμο για το θέμα, για σκοπούς καλής πρακτικής, έχει καταρτίσει πλαίσιο ελέγχου των Ομοσπονδιών.
Αδυναμία Ελέγχου
Μια σημαντική αδυναμία που διέπει τον εποπτικό ρόλο του ΚΟΑ είναι ότι δεν προβλέπει τη δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασής του στον τρόπο λειτουργίας των Ομοσπονδιών ή τη λήψη μέτρων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Στην πράξη, το κύριο μέτρο που δύναται να εφαρμόσει ο ΚΟΑ είναι η αποκοπή μέρους ή του συνόλου της επιχορήγησης που ενδέχεται να παίρνει η εκάστοτε ομοσπονδία. Ως εκ τούτου, η δυνατότητα αποτελεσματικού ελέγχου και επιβολής απαιτήσεων ή καλών πρακτικών, όπως αυτές αποτυπώνονται στον Κώδικα Χρηστής Διακυβέρνησης, περιορίζεται κυρίως στις Ομοσπονδίες που εξαρτώνται οικονομικά από την κρατική επιχορήγηση.
Το πιο πάνω πλαίσιο, όπως προκύπτει και από τις θέσεις του ΚΟΑ, περιορίζει τη δυνατότητα άσκησης εποπτείας επί Ομοσπονδιών που δεν λαμβάνουν άμεση κρατική επιχορήγηση, παρά μόνο για συγκεκριμένες δράσεις που χρηματοδοτούνται από το κράτος.
Ως Ελεγκτική Υπηρεσία δεν θεωρούμε ότι αυτό το πλαίσιο μπορεί να χαρακτηριστεί υγιές. Ο αθλητισμός αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι του κοινωνικού ιστού και το κράτος οφείλει να έχει λόγο και έλεγχο τουλάχιστον σε κάποιες πτυχές της λειτουργίας των εγκεκριμένων ομοσπονδιών μέσω του ΚΟΑ που επηρεάζουν κυρίως την ανάπτυξη και προώθηση του αθλήματος.
Η ανάγκη για έλεγχο λανθασμένα κατά την άποψη μας περιορίζεται στις ομοσπονδίες και στα σωματεία μέλη τους που λαμβάνουν άμεσα χορηγία, αφού το θέμα ορθής και υγιούς λειτουργίας των εγκεκριμένων (από το κράτος) αθλητικών σωματείων έχει ευρύτερες κοινωνικοοικονομικές πτυχές.
Μέσω των σωματείων προάγεται ο αθλητισμός συνεπώς θα πρέπει να υπάρχει ένα καθορισμένο ελάχιστο πλαίσιο μέσω του οποίου θα διασφαλίζεται ότι τα εν λόγω εγκεκριμένα σωματεία υπηρετούν τον ρόλο τους.
ΚΟΠ
Το ζήτημα αυτό (έλλειψη επαρκούς λογοδοσίας) αναδεικνύεται ιδιαίτερα στην περίπτωση της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ) και έχει αποτελέσει αντικείμενο δημόσιου προβληματισμού αναφορικά με την έκταση της δικαιοδοσίας του ΚΟΑ ως προς την εποπτεία της.
Η Υπηρεσία μας θεωρεί ότι, λαμβανομένου υπόψη του ευρύτερου ρόλου της ΚΟΠ ως του φορέα που διοικεί το δημοφιλέστερο άθλημα της χώρας και των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων που έχει το άθλημα, θα πρέπει να υπάρχει ένα ισορροπημένο πλαίσιο εποπτείας.
Η σχέση κράτους και ΚΟΠ (και κυρίως ποδοσφαιρικών σωματείων) χαρακτηρίζεται ως πολυεπίπεδη.
Το κράτος ενισχύει τα ποδοσφαιρικά σωματεία όπως μεταξύ άλλων χρηματοδότηση σωματείων, χρηματοδότηση από τα έσοδα του στοιχήματος, χρηματοδότηση κρατικών αθλητικών εγκαταστάσεων παροχή αθλητικών εγκαταστάσεων, ειδικές χορηγίες για προσφυγικά σωματεία.
Επιπρόσθετα, πέραν της οικονομικής πτυχής το κράτος συστηματικά παρέχει υπηρεσίες που αφορούν τα σωματεία π.χ. αστυνόμευση των ποδοσφαιρικών αγώνων, κάτι που σημαίνει δημόσια οικονομική επιβάρυνση αλλά και δέσμευση σημαντικών πόρων ανθρώπινου δυναμικού το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στις πολλαπλές άλλες ανάγκες του κράτους.
Επιπλέον, η διαχρονική συσσώρευση φορολογικών και άλλων οφειλών ποδοσφαιρικών σωματείων και εταιρειών προς το κράτος καθώς και η επανειλημμένη εφαρμογή σχεδίων αποπληρωμής ή άλλων διευκολύνσεων, καταδεικνύουν την ύπαρξη ζητημάτων που υπερβαίνουν τα στενά όρια της αθλητικής διακυβέρνησης και επηρεάζουν άμεσα τα δημόσια οικονομικά.
Από την άλλη βέβαια το κράτος έχει οικονομικά οφέλη λόγω ποδοσφαίρου, από φορολογικά έσοδα, έσοδα από το στοίχημα, τουρισμό και προβολή της χώρας, ανάπτυξη αθλητισμού μέσω ακαδημιών. Με δεδομένη αυτή την πολυεπίπεδη σχέση ανακύπτει κατά την άποψη μας ζήτημα επάρκειας του υφιστάμενου πλαισίου ελέγχου και λογοδοσίας.
Ως Υπηρεσία αναγνωρίζουμε ότι η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου λειτουργεί στο πλαίσιο της αυτονομίας λόγω υποχρεώσεων προς FIFA και την UEFA και αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να διατηρηθεί.
Όμως θεωρούμε γενικότερα ότι υπάρχει μια παρεξηγημένη ερμηνεία των όρων «ανεξαρτησία» και «ελέγχου/ λογοδοσίας» η οποία οδηγεί στην λανθασμένη εντύπωση ότι τα δύο (ανεξαρτησία και έλεγχος) δεν μπορούν σε κάποιο βαθμό να συνυπάρξουν.
Η έλλειψη διαφάνειας και λογοδοσίας, διαμορφώνει στη δημόσια σφαίρα έντονη καχυποψία κάτι που δεν εξυπηρετεί καθόλου τη δημόσια εικόνα του κράτους, του ΚΟΑ αλλά και της συγκεκριμένης ομοσπονδίας ιδιαίτερα.
Ευθύνες
Κατά την άποψη μας για την παρούσα κατάσταση που επικρατεί σε κάποιες ομοσπονδίες ή/και σωματεία μεγάλη ευθύνη έχει το κράτος το οποίο διαχρονικά βολεύτηκε σε μια σχετική απραξία με την επίκληση της ανάγκης διατήρησης ανεξαρτησίας των ομοσπονδιών.
Στην περίπτωση της ΚΟΠ, υπενθυμίζουμε και τη στενή σχέση που διαχρονικά υπάρχει μεταξύ πολιτικών προσώπων και ποδοσφαιρικών σωματείων. Μάλιστα στην Κύπρο η σχέση αυτή ιδιαίτερα παλαιότερα ήταν εντονότερη λόγω του μεγάλου βαθμού πολιτικοποίησης του ποδοσφαίρου. Το γεγονός αυτό επιτείνει την ανάγκη υιοθέτησης ενισχυμένων ασφαλιστικών δικλίδων.
Ανάγκη για βήματα προόδου
Ευθύνη βέβαια για τους ανεπαρκείς ελέγχους έχουν συγκεκριμένες ομοσπονδίες οι οποίες επικαλούμενες θέματα ανεξαρτησίας διαχρονικά λειτούργησαν σε ένα πνεύμα εσωστρέφειας (ως ένα είδος κλειστού συστήματος) παραγνωρίζοντας την ανάγκη εφαρμογής πρακτικών χρηστής διοίκησης.
Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω θεωρούμε ότι το κράτος καθώς και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς αναγνωρίζοντας τις νέες απαιτήσεις της κοινωνίας για διαφάνεια, λογοδοσία και χρηστή διοίκηση απαιτείται να επανεξετάσουν την εφαρμογή ενός νέου εκσυγχρονισμένου πλαισίου χρηστής διοίκησης όπου από τη μια να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία των ομοσπονδιών (όταν απαιτείται από διεθνείς ομοσπονδίες) και από την άλλη να υπάρχει σεβασμός και σύμπλευση με τις εθνικές προτεραιότητες και στρατηγικές για ανάπτυξη και προώθηση του αθλητισμού και παράλληλα να ενισχυθεί η δημόσια εμπιστοσύνη.
β. Αποτελέσματα ελέγχων Ομοσπονδιών από ΚΟΑ και μη ομοιόμορφος χειρισμός καταγγελιών Διαπιστώθηκαν αδυναμίες τόσο στους ελέγχους που πραγματοποιεί ο ΚΟΑ επί των ΑΦ, όσο και στις ενέργειες που ακολουθούν επί των αποτελεσμάτων των ελέγχων αυτών, για τις οποίες δεν τεκμηριώνεται ότι διέπονται από μια ενιαία και συνεπή προσέγγιση.
Ανά περίπτωση, ο ΚΟΑ αποφασίζει τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν. Δεν προκύπτει από τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη μας ότι οι αποφάσεις του ΚΟΑ βασίστηκαν σε προκαθορισμένα και τεκμηριωμένα κριτήρια που να διασφαλίζουν συνεπή αντιμετώπιση παρόμοιων περιπτώσεων.
Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε ότι δεν τηρείται ολοκληρωμένο μητρώο ελέγχων, στο οποίο να καταγράφονται και να κωδικοποιούνται συστηματικά τα ευρήματα και οι σχετικές αποφάσεις, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα συνολικής αξιολόγησης της συνέπειας στη διαχείριση παρόμοιων ζητημάτων.
Για σκοπούς αξιολόγησης, εξετάστηκαν περιπτώσεις Ομοσπονδιών με παρόμοια χαρακτηριστικά ως προς τη φύση και τη σοβαρότητα των ευρημάτων (ενδεχόμενες ατασθαλίες, καταγγελίες και/ή εμπλοκή της ΕΔΠΑ) προκειμένου να εκτιμηθεί κατά πόσο προκύπτουν ενδείξεις διαφοροποιημένης αντιμετώπισης.
Ομοσπονδία 1
Μετά από οικονομικό και διαχειριστικό έλεγχο από τον ΚΟΑ στην Ομοσπονδία 1, διαπιστώθηκε η ύπαρξη σοβαρής σύγκρουσης συμφερόντων του Προέδρου της Ομοσπονδίας με τις δραστηριότητές της. Με απόφαση του ΔΣ του ΚΟΑ, ημερ. 21.3.2023, αποφασίστηκε όπως το πόρισμα ειδικής έρευνας που διενεργήθηκε σχετικά σταλεί στην ΕΔΠΑ.
Σε μεταγενέστερη ημερομηνία αποφασίστηκε όπως ο ΚΟΑ αναλάβει την οικoνομική διαχείριση της Ομοσπονδίας, μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας από την ΕΔΠΑ και μέχρι η Ομοσπονδία να συμμορφωθεί με όλες τις εκκρεμότητες της. Με αυτή την απόφαση, ο ΚΟΑ ανέλαβε ο ίδιος την πληρωμή των δαπανών της Ομοσπονδίας, ζητώντας την υποβολή όλων των σχετικών παραστατικών πριν την πληρωμή. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με σχετική αλληλογραφία μεταξύ ΚΟΑ και ΕΔΠΑ, στην τελευταία διεξάγεται ξεχωριστή έρευνα για οικονομικές ατασθαλίες της εν λόγω Ομοσπονδίας. Όπως μας πληροφόρησε ο ΚΟΑ δεν γνωρίζει το αντικείμενο της εν λόγω έρευνας, η οποία δεν ζητήθηκε από τον ίδιο.
Συναφώς επισημαίνεται ότι, από ελέγχους της Υπηρεσίας μας επί των οικονομικών ελέγχων που πραγματοποιεί ο ΚΟΑ, προκύπτει ότι υπάρχουν Ομοσπονδίες με σημαντικότερου ή αντίστοιχου μεγέθους ενδεχόμενα ευρήματα για τις οποίες ο ΚΟΑ δεν ανέλαβε την οικονομική τους διαχείριση ή δεν διεξήγαγε ειδικές έρευνες, όπως έγινε και στην περίπτωση της εν λόγω Ομοσπονδίας. Ενδεικτικά εντοπίστηκαν από το δείγμα μας δύο Ομοσπονδίες, στις οποίες διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα:
(i) έξοδα τα οποία δεν τεκμηριώνονται (έξοδα για προετοιμασίες αθλητών, διοργάνωση αγώνων, σχεδιασμούς εθνικών ομάδων),
(ii) ποσά που οφείλονται και δεν καταβλήθηκαν για τον σκοπό που εισπράχθηκαν από τον ΚΟΑ (οικονομική στήριξη αθλητών, μισθοδοσία Ομοσπονδιακών προπονητών),
(iii) σχέσεις που υποδεικνύουν ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων (μέλη ΔΣ που έχουν συγγενικές σχέσεις με αθλητές, μέλη σωματείων που είναι και προπονητές των Ομοσπονδιών τους, διαιτητές αγώνων που έχουν συγγενικές σχέσεις με ομοσπονδιακούς προπονητές).
Ομοσπονδία 2
Ο ΚΟΑ έλαβε και προώθησε στην ΕΔΠΑ καταγγελία για συγκεκριμένη Ομοσπονδία και ορισμένους Ομίλους που υπάγονται σε αυτή, με ισχυρισμούς για ενδεχόμενη διαφθορά και ύπαρξη ασυμβίβαστου στον αθλητισμό, εκμετάλλευση των αθλητών και της περιουσίας του Κράτους.
Στις 26.3.2024, το ΔΣ του ΚΟΑ, λαμβάνοντας υπόψη τις εν εξελίξει έρευνες της ΕΔΠΑ, αποφάσισε όπως για τους επόμενους δύο μήνες, για την εκταμίευση της επιχορήγησής της, η Ομοσπονδία υποβάλει τις ανάγκες της στον Οργανισμό για έγκριση ξεχωριστά για κάθε περίπτωση.
Στη συνέχεια, μετά από ενημέρωση που ζητήθηκε από τον ΚΟΑ, αναφορικά με την εξέλιξη των ερευνών, σε δύο περιπτώσεις, στις 19.6.2024 και 25.11.2024, η ΕΔΠΑ, μέσω του Αντιπροέδρου της, εξέφρασε την άποψη ότι ο ΚΟΑ θα πρέπει να τερματίσει την οποιαδήποτε οικονομική παροχή στην Ομοσπονδία.
Όπως διαπιστώνεται, μέχρι σήμερα δεν υπήρξε οποιαδήποτε ουσιαστική επίπτωση για την Ομοσπονδία με αποκοπή χορηγιών ή ανάληψη οικονομικής διαχείρισης, παρά τις πιο πάνω υποδείξεις της ΕΔΠΑ.
Σημειώνεται ότι μέχρι την ημερομηνία διεξαγωγής του ελέγχου της Υπηρεσία μας δεν δόθηκε στον ΚΟΑ οποιοδήποτε πόρισμα της ΕΔΠΑ, για την εν λόγω Ομοσπονδία.
Από την εξέταση των πιο πάνω περιπτώσεων προκύπτουν ενδείξεις ότι ο χειρισμός Ομοσπονδιών που βρίσκονται υπό έρευνα από την ΕΔΠΑ ή για τις οποίες προκύπτουν σημαντικά ευρήματα δεν τεκμηριώνεται ότι ακολουθείται συνεπή και ομοιόμορφη προσέγγιση.
Επίσης σημειώνεται ότι για την ίδια Oμοσπονδία, καταγγέλθηκε, επιπρόσθετα, ότι υπήρξαν διαδικασίες από μέρους της που δεν ήταν αξιοκρατικές, και αφορούσαν στα κριτήρια επιλογής των αθλητών που συμμετείχαν στους Αγώνες Μικρών Κρατών Ευρώπης το 2023.
Ζητήσαμε από τον ΚΟΑ όπως μας ενημερώσει αναφορικά με τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί για τον χειρισμό του θέματος καθώς και για τα ευρήματα του αγωνιστικού ελέγχου του ΚΟΑ σε σχέση με το πιο πάνω θέμα.
Όπως μας πληροφόρησε ο ΚΟΑ στην απαντητική επιστολή του ημερ. 13.3.2026 (Παράρτημα III) το θέμα δεν έχει ακόμη εξεταστεί.
γ. Ελλιπής εποπτεία εσωτερικών διαδικασιών Ομοσπονδιών
Εντοπίστηκε η πιο κάτω περίπτωση:
Ομοσπονδία 3
Κατά το 2025, υποβλήθηκαν στον ΚΟΑ καταγγελίες αναφορικά με τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν, κατά τη διεξαγωγή των Γενικών Συνελεύσεων συγκεκριμένης Ομοσπονδίας, που πραγματοποιήθηκαν στις 10.10.2024 και 12.7.2025, αντίστοιχα.
Κοινό σημείο και των δύο καταγγελιών, μεταξύ άλλων, ήταν η συμμετοχή σωματείων, στις δύο Γενικές Συνελεύσεις της Ομοσπονδίας, ενώ αυτά είχαν προηγουμένως διαγραφεί από τα Μητρώα Σωματείων και Ιδρυμάτων που τηρούνται από τον οικείο, ανά επαρχία, Έφορο Σωματείων και Ιδρυμάτων.
Όπως διαπιστώθηκε κατά τον έλεγχο, τα εν λόγω σωματεία παρουσιάζονται ως διαγραμμένα και στο Αθλητικό Μητρώο του ΚΟΑ, με τελευταία ημερομηνία ενημέρωσης την 1.5.2025.
Η Ομοσπονδία, ωστόσο, στο πλαίσιο της διαρκούς επικαιροποίησης του Αθλητικού Μητρώου του ΚΟΑ, στην κατάσταση με τα σωματεία – μέλη της, την οποία απέστειλε στον ΚΟΑ, στις 16.6.2025, περιλαμβάνει και τα εν λόγω σωματεία.
Μέχρι την ημερομηνία διεξαγωγής του ελέγχου μας, ο ΚΟΑ δεν είχε προβεί σε οποιαδήποτε ουσιαστική ενέργεια για χειρισμό των θεμάτων που καταγράφονται στις εν λόγω καταγγελίες.
Ζητήσαμε όπως μας ενημερώσει ο ΚΟΑ , αναφορικά με τις ενέργειες στις οποίες προτίθεται να προβεί.
Όπως μας πληροφόρησε ο ΚΟΑ στην απαντητική επιστολή του ημερ. 13.3.2026, ουδεμία εμπλοκή είχε κατά τις εκλογικές Γενικές Συνελεύσεις της Ομοσπονδίας. Ο ΚΟΑ, μερίμνησε στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, ώστε η Ομοσπονδία να προκηρύξει εκλογές για ανάδειξη ΔΣ και ακολούθως οι εκλογικές Γενικές Συνελεύσεις διεξήχθησαν χωρίς την οποιαδήποτε δική του εμπλοκή.
Ωστόσο, σημειώνουμε, ότι ο ΚΟΑ δεν τοποθετήθηκε επί της ουσίας των ερωτημάτων της Υπηρεσίας μας.
δ. Αδυναμίες στις διαδικασίες ελέγχου των ΑΦ από τον ΚΟΑ
Οι αδυναμίες στις διαδικασίες ελέγχου των ΑΦ από τον ΚΟΑ, παρατίθενται πιο κάτω:
(i) Ο ΚΟΑ δεν τηρεί ολοκληρωμένο μητρώο στο οποίο να καταγράφονται και να τεκμηριώνονται, ανά Ομοσπονδία, οι έλεγχοι που διενεργούνται, τα ευρήματα και οι σχετικές αποφάσεις. Η απουσία τέτοιου μητρώου περιορίζει τη δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησης και δυσχεραίνει τόσο τον εσωτερικό έλεγχο του Οργανισμού όσο και τον έλεγχο από την Υπηρεσία μας.
(ii) Λόγω της μη ύπαρξης ολοκληρωμένου μητρώου ελέγχων από τον ΚΟΑ, το δείγμα των Ομοσπονδιών επιλέχθηκε χωρίς τη χρήση αξιολόγησης κινδύνου. Ως εκ τούτου, τα ευρήματα ενδέχεται να μην αποτυπώνουν σε ικανοποιητικό βαθμό τις περιπτώσεις με παρόμοια ή σοβαρότερα χαρακτηριστικά.
(iii) Δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η αξιολόγηση της αναγκαιότητας και του ύψους της επιχορήγησης που παραχωρείται σε κάθε Ομοσπονδία, βάσει των οικονομικών και λειτουργικών δεδομένων της.
Σχετικά αναφέρεται ότι:
-Aπό τις 85 Ομοσπονδίες, οι 78 δεν είχαν συμμορφωθεί με την υποχρέωση υποβολής των οικονομικών τους καταστάσεων για το 2023 προς τον ΚΟΑ μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας τον Σεπτέμβριο του 2024. Μέχρι τον Αύγουστο του 2025, 43 Ομοσπονδίες υπέβαλαν εκπρόθεσμα τις οικονομικές καταστάσει και 35 δεν τις είχαν ακόμα υποβάλει. Διαπιστώθηκε ότι δεν επιβλήθηκαν ποινές σε όσες δεν τήρησαν το χρονοδιάγραμμα υποβολής τους, καθώς δεν υπήρχε τέτοια πρόνοια στον Οδηγό Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων.
Παρατηρήθηκε έλλειψη καταγεγραμμένης και σαφούς διαδικασίας από τον ΚΟΑ για την αξιοποίηση των οικονομικών καταστάσεων που λαμβάνονται, όσον αφορά στις αποφάσεις για την καταβολή αλλά και το ύψος των χορηγιών. Όπως μας πληροφόρησε ο ΚΟΑ στην απαντητική επιστολή του ημερ. 13.3.2026, και επιβεβαιώθηκε και στον έλεγχο μας, καμία Ομοσπονδία δεν επιχορηγείται εάν δεν έχει υποβάλει τις ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις του προ προηγούμενου οικονομικού έτους.
-Από δειγματοληπτικό έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων του έτους 2023 που υπέβαλαν οι Ομοσπονδίες, διαπιστώθηκε ότι κάποιες παρουσίασαν έλλειμμα, και ενδεχομένως να προκύπτει θέμα βιωσιμότητας, σε συνδυασμό με τις συσσωρευμένες ζημιές και τους αυξημένους πιστωτές ή/και τα χαμηλά τραπεζικά υπόλοιπα που παρουσιάζουν.
Επίσης διαπιστώθηκαν Ομοσπονδίες που παρουσιάζουν υψηλά υπόλοιπα για πιστωτές και οφειλόμενα ποσά χωρίς να έχει ζητηθεί από τον Οργανισμό ανάλυση σε τι αφορούν τα εν λόγω ποσά. Σε άλλες πάλι περιπτώσεις εντοπίσαμε πλεόνασμα μέσα στο έτος, σε συνδυασμό με συσσωρευμένα πλεονάσματα και υψηλά τραπεζικά υπόλοιπα.
Τα πιο πάνω στοιχεία καταδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στην οικονομική κατάσταση των Ομοσπονδιών. Διαπιστώθηκε ότι, δεν τεκμηριώνεται ότι το ύψος των επιχορηγήσεων καθορίζεται βάσει τεκμηριωμένης και συστηματικής αξιολόγησης του συνόλου των οικονομικών και λειτουργικών δεδομένων κάθε Ομοσπονδίας. Ενδεικτικά παραδείγματα των Ομοσπονδιών που αναφέρουμε πιο πάνω παρατίθενται στον πιο κάτω πίνακα:
Αναφέρονται ενδεικτικά δύο παραδείγματα που εντόπισε η Υπηρεσία μας, κατά τον δειγματοληπτικό έλεγχο επί των οικονομικών ελέγχων του ΚΟΑ, τα οποία ενισχύουν την ανάγκη για την ύπαρξη ανάλυσης σε τι αφορούν οι πιστωτές ανά Ομοσπονδία:
• Όπως διαπίστωσε ο ΚΟΑ από τον οικονομικό του έλεγχο, συγκεκριμένη Ομοσπονδία οφείλει ενοίκια για χρήση των υποστατικών της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής (ΚΟΕ) από το έτος 2022. Εντούτοις ο ΚΟΑ προχώρησε το έτος 2022 στην καταβολή του ποσού για λειτουργικά έξοδα προς την Ομοσπονδία και συγκεκριμένα αποδεσμεύτηκε ποσό ύψους €1.065 το οποίο, ανάμεσα σε άλλα, αφορούσε στο ενοίκιο του έτους ύψους €926. Το εν λόγω ποσό εξακολουθούσε μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας να οφείλεται στον εκμισθωτή.
Δεδομένου ότι, η συντριπτική πλειοψηφία των Ομοσπονδιών στεγάζεται στην ΚΟΕ, ενδεχομένως να υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις Ομοσπονδιών που οφείλουν ενοίκια και τις οποίες θα πρέπει ο ΚΟΑ να χειριστεί κατάλληλα ούτως ώστε να μην προκύπτουν αυτές οι οφειλές.
Το να μην υπάρχει μια κοινή συνεννόηση μεταξύ ΚΟΑ, ΚΟΕ και Ομοσπονδιών ώστε να καταβάλλονται στην ΚΟΕ τα συμφωνημένα ενοίκια αναμφιβόλως εκπέμπει μια πολύ κακή εικόνα συνεννόησης και ίσως αναδεικνύει βαθύτερα προβλήματα στις μεταξύ τους σχέσεις.
Ως Υπηρεσία ανησυχούμε ότι αν οι εμπλεκόμενοι δεν μπορούν να συνεργαστούν για να διαχειριστούν επιτυχώς τέτοιας εύκολης φύσεως θέματα, τότε εύκολα μπορεί να προκαθοριστεί το αποτέλεσμα κοινής διαχείρισης μεγαλύτερων και σημαντικότερων θεμάτων.
• Όπως διαπίστωσε ο ΚΟΑ από τον οικονομικό του έλεγχο στην κατάσταση εξόδων του έτους 2024 συγκεκριμένης Ομοσπονδίας, αυτή οφείλει ποσό ύψους €24.866, το οποίο εισπράχθηκε για Ομοσπονδιακούς Προπονητές από τον ΚΟΑ. Ο χειρισμός του πιο πάνω θέματος δεν είχε αποφασιστεί από τον ΚΟΑ μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας.
(iv) Δεν τηρούνται τα σχετικά χρονοδιαγράμματα που θέτει ο ΚΟΑ για υποβολή των προϋπολογισμών των Ομοσπονδιών και των καταστάσεων εσόδων και εξόδων τους. Δεν υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία διαθέσιμα από τον Οργανισμό αλλά σε δείγμα τριών (3) από τις ογδόντα (80) Oμοσπονδίες που ελέγξαμε το χρονοδιάγραμμα παραβιάστηκε και στις τρεις περιπτώσεις.
(v) Διαπιστώθηκαν ουσιώδεις αδυναμίες στην τεκμηρίωση και πληρότητα του αγωνιστικού ελέγχου των Ομοσπονδιών. Ο αγωνιστικός έλεγχος αποτελεί βασικό εργαλείο εποπτείας, καθώς συνδέεται άμεσα με την αξιολόγηση των δραστηριοτήτων των Ομοσπονδιών και την αποτελεσματική αξιοποίηση της κρατικής χορηγίας. Ωστόσο, από τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη μας, δεν εντοπίστηκαν επαρκή τεκμήρια που να επιβεβαιώνουν τη συστηματική και επαρκώς τεκμηριωμένη διενέργεια του αγωνιστικού ελέγχου.
Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι η σχετική καταγραφή περιορίζεται σε τυποποιημένες αναφορές στο πληροφοριακό σύστημα, χωρίς να τεκμηριώνονται τα επιμέρους βήματα του ελέγχου, η μεθοδολογία που ακολουθείται ή τα αποτελέσματά του. Επιπρόσθετα, δεν εντοπίστηκε συστηματική καταγραφή ευρημάτων ή αξιολόγηση συμμόρφωσης των Ομοσπονδιών ως προς τα αγωνιστικά τους προγράμματα και τη χρήση των πόρων που τους παραχωρούνται. Τα πιο πάνω περιορίζουν τη δυνατότητα του ΚΟΑ να ασκεί ουσιαστική εποπτεία επί των δραστηριοτήτων των Ομοσπονδιών και να διασφαλίζει ότι η κρατική στήριξη αξιοποιείται σύμφωνα με τους επιδιωκόμενους στόχους.
Σχετικά αναφέρεται ότι από δειγματοληπτικό έλεγχο της Υπηρεσίας μας επί των εντύπων που υποβάλλουν οι Ομοσπονδίες για τεκμηρίωση των επιχορηγούμενων από τον ΚΟΑ σχεδιασμών, και τα οποία πρέπει να τυγχάνουν οικονομικού και αγωνιστικού ελέγχου από τον ΚΟΑ, σε συγκεκριμένη Ομοσπονδία διαπιστώθηκαν αποκλίσεις από τον Οδηγό Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων και από τον Κώδικα Χρηστής Διακυβέρνησης, οι οποίες ενώ εντοπίστηκαν από τον Οργανισμό στο πλαίσιο του οικονομικού του ελέγχου, δεν φαίνεται να εντοπίστηκαν/σχολιάστηκαν στο πλαίσιο του αγωνιστικού ελέγχου του ΚΟΑ παρά την ύπαρξη τυποποιημένης ένδειξης ότι ο έλεγχος είχε διενεργηθεί. Οι αποκλίσεις αφορούσαν συμμετοχές προσώπων σε διεθνείς αποστολές ενδεχομένως χωρίς να είναι απολύτως απαραίτητοι ή για τους οποίους ενδεχομένως να προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων.
Συγκεκριμένα, σε δύο διεθνείς συμμετοχές για τις οποίες αιτήθηκε επιχορήγησης η συγκεκριμένη Ομοσπονδία, συμμετείχε στις αποστολές ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας και σε μία από τις Διεθνείς συμμετοχές εξωτερικού για τις οποίες αιτήθηκε επιχορήγηση η ίδια Ομοσπονδία, ο προπονητής έχει πρώτου βαθμού συγγένεια με ένα από τους αθλητές της συμμετοχής (πατέρας – γιός).
Η Υπηρεσία μας επισημαίνει ότι δεν μπορεί εκ προοιμίου και χωρίς έρευνα να κριθούν αδικαιολόγητες τέτοιες περιπτώσεις, όμως θα πρέπει να υπάρχει επαρκής σχετική τεκμηρίωση από το αρμόδιο τμήμα αγωνιστικού ελέγχου του ΚΟΑ, η οποία να αιτιολογεί τη σχετική έγκριση.
Εκτενέστερη αναφορά γίνεται στην παράγραφο 3.2.1.2.2 β (Αγωνιστικός έλεγχος).
(vi) Ο οικονομικός έλεγχος πραγματοποιείται αφού εγκριθεί και καταβληθεί η αντίστοιχη χορηγία εκάστου έτους στις Ομοσπονδίες. Ωστόσο ο ΚΟΑ δεν έχει καθορισμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εν λόγω ελέγχων.
(vii) Αναφορικά με την εισαγωγή του Κώδικα Χρηστής Διακυβέρνησης, ο οποίος περιλαμβάνεται στον Οδηγό Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων και πρέπει να εφαρμόζεται από όλες τις Ομοσπονδίες, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα των διαχειριστικών ελέγχων επί των Ομοσπονδιών, ανάμεσα στις επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις, είναι η μη τήρηση των προνοιών του. Επίσης εξακολουθεί να μην προβλέπονται συγκεκριμένες ποινές από τον ΚΟΑ για τη μη εφαρμογή του.
Επιπρόσθετα, στο σημείο «Θητεία Μελών Διοικητικού Συμβουλίου» του Κώδικα, αναφέρεται ότι η μέγιστη διάρκεια των συνεχόμενων θητειών δεν θα υπερβαίνει τα δέκα έτη. Όπως εντοπίστηκε από τα ευρήματα των διαχειριστικών ελέγχων που πραγματοποιούνται διαχρονικά στις Ομοσπονδίες, υπήρχαν περιπτώσεις Ομοσπονδιών των οποίων η θητεία των μελών του ΔΣ υπερέβαινε τα δέκα έτη.
(viii) To «Πρότυπο Καταστατικό Ομοσπονδιών» που ετοιμάστηκε από τον ΚΟΑ, βάσει του οποίου θα έπρεπε όλες οι Ομοσπονδίες να επικαιροποιήσουν τα καταστατικά τους, δεν έχει προχωρήσει, καθώς μόλις πέντε, από τις 85 Ομοσπονδίες, έχουν ανταποκριθεί. Διαπιστώθηκε ότι δεν προβλέπονται συγκεκριμένες ποινές από τον ΚΟΑ για τη μη εφαρμογή του.
1.2 Κοινοποίηση ευρημάτων ΕΔΠΑ για Ομοσπονδίες στον ΚΟΑ
Διαπιστώθηκε ότι προκύπτει σοβαρό θέμα μη ενημέρωσης του ΚΟΑ για το περιεχόμενο καταγγελιών ή την κοινοποίηση ευρημάτων από την ΕΔΠΑ, εκεί όπου αφορούν στις δραστηριότητες των Ομοσπονδιών και Σωματείων, καθώς δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στην υφιστάμενη νομοθεσία της ΕΔΠΑ. Το νομικό κώλυμα αναμένεται να αντιμετωπιστεί με την αναθεωρημένη νομοθεσία που βρίσκεται σε επεξεργασία.
1.3 Οδηγός Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων
Ο ΚΟΑ εφαρμόζει έναν «Οδηγό Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων» (Οδηγός), ο οποίος επανεκδίδεται σε ετήσια βάση και αποτελεί το πλαίσιο αποδέσμευσης χορηγιών.
Στον εν ισχύ Οδηγό Αποδέσμευσης για το 2025 εντοπίστηκαν αδυναμίες όπως το μη καθορισμό ποινών στις Ομοσπονδίες για τη μη εφαρμογή των προνοιών του εν λόγω Οδηγού.
1.4 Έλεγχος Ομοσπονδιών από ελεγκτικό οίκο
Ο ΚΟΑ ανέθεσε σε ιδιωτικό ελεγκτικό οίκο τη διεξαγωγή διαχειριστικών ελέγχων σε Ομοσπονδίες, με ημερομηνία έναρξης της πιο πρόσφατης εν ισχύ συμφωνίας, τη 14.11.2023, για διάρκεια 36 μηνών. Ενώ σύμφωνα με τους όρους εντολής της σύμβασης αναμένεται να γίνουν 100 έλεγχοι κατά τη διάρκεια εκτέλεσης της, μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας (τέλη 2025), είχαν διενεργηθεί πέντε μόνο έλεγχοι σε πέντε Ομοσπονδίες, από το σύνολο των 85 Ομοσπονδιών. Από την πρόοδο της σύμβασης αναδεικνύεται ότι η υλοποίηση της παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση σε σχέση με τον στόχο διενέργειας 100 ελέγχων σε 3 χρόνια.
1.5 Ιδιωτικές Σχολές Γυμναστικής
α. Επιτόπιες επισκέψεις ΚΟΑ για έλεγχο σχολών γυμναστικής
Για παρακολούθηση της νομιμότητας της λειτουργίας των ΙΣΓ ο ΚΟΑ προβαίνει σε επιτόπιες επισκέψεις σε ΙΣΓ. Κατά το 2024 έγιναν συνολικά 1.063 επισκέψεις σε σχολές γυμναστικής και συγκεκριμένα 312 στην Λευκωσία, 191 στη Λεμεσό, 238 στη Λάρνακα, 196 στην Αμμόχωστο και 126 στην Πάφο.
Ανάμεσα σε άλλα, ο ΚΟΑ προβαίνει σε επιτόπιους ελέγχους σε ΙΣΓ για τις οποίες έχει λάβει καταγγελία.
Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι για τις καταγγελίες που λαμβάνει ο ΚΟΑ για παράνομη λειτουργία ΙΣΓ, ο Οργανισμός δεν τηρούσε μητρώο καταγγελιών στο οποίο να καταχωρούνται όλες οι καταγγελίες που λαμβάνονται, οι ενέργειές του, και τα αποτελέσματα της διερεύνησής τους. Ο ΚΟΑ βρίσκεται στη διαδικασία δημιουργίας του εν λόγω μητρώου. Στις περιπτώσεις όπου εντοπίζεται παράνομη λειτουργία ΙΣΓ, οι αρμόδιοι λειτουργοί του Οργανισμού προωθούν τις υποθέσεις για περαιτέρω χειρισμό στον Νομικό Σύμβουλο του Οργανισμού.
β. Λήψη δικαστικών μέτρων
Από πληροφόρηση που λήφθηκε από τον ΚΟΑ, από τις 425 υποθέσεις που αποσυρθήκαν τα κατηγορητήρια τους όπως φαίνονται στο πιο πάνω γράφημα, οι 216 αποσύρθηκαν λόγω μεταγενέστερης αδειοδότησης των Σχολών, 32 υποθέσεις αποσύρθηκαν λόγω αδυναμίας επίδοσης κατηγορητηρίου στους κατηγορούμενους και 177 υποθέσεις αποσυρθήκαν λόγω αναστολής της λειτουργίας των Σχολών από τις ίδιες τις Σχολές.
Διαπιστώθηκαν οι πιο κάτω περιπτώσεις ΙΣΓ για τις οποίες δεν υπήρξε επαρκής παρακολούθηση από τον ΚΟΑ :
(i) Ενώ ήταν υπό εκδίκαση για σειρά ετών για λειτουργία χωρίς άδεια, λειτουργούσαν κανονικά μέχρι την ολοκλήρωση της εκδίκασης της υπόθεσης. Το πιο πάνω εντοπίστηκε για υποθέσεις που εκδικάζονταν κατά την περίοδο 2011-2020.
Σημειώνεται ότι το ΔΣ στις 8.5.2020 διόρθωσε αυτή την αδυναμία καθώς αποφάσισε όπως από εκείνη την ημερομηνία και στο εξής, ταυτόχρονα με την καταχώριση κάθε κατηγορητηρίου εναντίον γυμναστηρίου που λειτουργεί χωρίς την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας από τον ΚΟΑ, να ζητείται από το Δικαστήριο και η διά μονομερούς αίτησης αναστολή της λειτουργίας του μέχρι τελικής εκδίκασης της υπόθεσης.
(ii) Αριθμός ΙΣΓ που λειτουργούν σε ξενοδοχειακές μονάδες, για τις οποίες υπήρχαν καταγγελίες για μη νόμιμη λειτουργία τους, εντούτοις δεν παρακολουθούνται από τον ΚΟΑ, αλλά ούτε και έχουν προχωρήσει οι σχετικές νομικές διαδικασίες καθώς το ΔΣ του ΚΟΑ σε συνεδρία του, αποφάσισε όπως ο έλεγχος των γυμναστηρίων σε ξενοδοχειακές μονάδες δεν είναι στις προτεραιότητες του.
(iii) Αριθμός ΙΣΓ στις οποίες είχε επιβληθεί από το Δικαστήριο διάταγμα αναστολής της λειτουργίας τους, και ο ΚΟΑ δεν προέβη σε σχετικούς ελέγχους, ώστε να επιβεβαιωθεί η εφαρμογή του διατάγματος.
Όπως πληροφορηθήκαμε από τον ΚΟΑ εξακολουθεί να μην υπάρχει ικανοποιητική ανταπόκριση από τις σχολές γυμναστικής για συμμόρφωση με τις διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας για εξασφάλιση της νενομισμένης άδειας λειτουργίας, ακόμη και μετά την έκδοση καταδικαστικής απόφασης και επιβολής χρηματικής ποινής από το Δικαστήριο στους παρανομούντες, με αποτέλεσμα αρκετές σχολές γυμναστικής να συνεχίζουν να λειτουργούν χωρίς άδεια λειτουργίας.
Σημαντική αιτία ίσως είναι γεγονός ότι, τα χρηματικά πρόστιμα που επιβάλλονται βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας των περί Ιδιωτικών Σχολών Γυμναστικής Κανονισμών του 1995 έως 2012 (ΚΔΠ 38/95) (βλ. παρ. 3. 4.5 «Αποφάσεις ΔΣ για τροποποίηση των Κανονισμών») δεν κρίνονται αποτρεπτικά.
(iv) Το αρμόδιο Τμήμα του ΚΟΑ προσκόμισε, στην Υπηρεσία μας, πίνακα με κατάλογο ΙΣΓ για τις οποίες εκδικάστηκαν οι υποθέσεις τους στο δικαστήριο, επιβλήθηκε χρηματική ποινή και αναστολή της λειτουργίας τους, και οι οποίες, μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας, δεν επαναιτήθηκαν για άδεια λειτουργίας τους ή η αίτηση τους δεν έγινε αποδεκτή. Μετά από σχετική αναζήτηση της Υπηρεσίας μας, των εν λόγω ΙΣΓ (36 στο σύνολο τους) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι αρκετές (18 ΙΣΓ) εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται.
(v) Περίπτωση ΙΣΓ της οποίας διακόπηκε η ποινική δίωξη που ασκήθηκε από τον ΚΟΑ στις 7.11.2023, κατ’ εξαίρεση και χωρίς να τεκμηριώνεται επαρκώς η αιτιολόγηση της απόφασης του ΚΟΑ. Η εν λόγω ΙΣΓ δεν πληρούσε τους όρους για έκδοση άδειας λειτουργίας της από τον ΚΟΑ, εφόσον εκκρεμούσε μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας η τροποποίηση της άδειας οικοδομής της. Ωστόσο, η ποινική δίωξη διακόπηκε από τον ΚΟΑ μέχρι να διευθετηθεί το θέμα της ΙΣΓ με τον οικείο Δήμο και, όπως ανέφερε το ΔΣ του ΚΟΑ, λαμβάνοντας υπόψη τη συνέπεια και την ειλικρινή βούληση της εν λόγω ΙΣΓ για συμμόρφωση. Μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας εξακολουθούσε να μην είχε ολοκληρωθεί η συμμόρφωση της εν λόγω ΙΣΓ για έκδοση άδειας λειτουργίας της. Η πιο πάνω κατ’ εξαίρεση πρακτική που ακολούθησε ο ΚΟΑ για τη συγκεκριμένη ΙΣΓ, ενδέχεται να δημιουργεί ασυνέπεια στον χειρισμό περιπτώσεων ΙΣΓ με παρόμοια χαρακτηριστικά.
γ. Καταγγελία από Παγκύπριο Σύνδεσμο Ιδιοκτητών Γυμναστηρίων (ΠΑΣΥΓΙ) για ΙΣΓ που λειτουργούν χωρίς άδεια λειτουργίας στην Λευκωσία
Σε σχετική καταγγελία που έλαβε η Υπηρεσία μας από τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Ιδιοκτητών Γυμναστηρίων αναφορικά με ΙΣΓ που λειτουργούν στη Λευκωσία χωρίς άδεια λειτουργίας, αναφέρεται ότι μετά από σχετική έρευνα που διεξήχθηκε από τον εν λόγω Σύνδεσμο, στη Λευκωσία λειτουργούν 269 γυμναστήρια και φυσικοθεραπευτήρια από τα οποία για το έτος 2024, μόλις τα 113 εξασφάλισαν άδεια λειτουργίας από τον ΚΟΑ.
Όπως διαπιστώθηκε από τα υπόλοιπα 156 τα οποία σύμφωνα με την καταγγελία λειτουργούν χωρίς άδεια λειτουργίας, τα 68 αφορούν σε φυσικοθεραπευτήρια και τα 21 σε στούντιο πιλάτες.
Η Υπηρεσία μας κοινοποίησε τα εν λόγω στοιχεία στον ΚΟΑ για τα σχόλια και τις ενέργειες του, ο οποίος μας απάντησε με επιστολή του στις 24.4.2026 αναφέροντας για κάθε ΙΣΓ ξεχωριστά τα σχόλιά του, τα οποία αποτυπώνονται στo πιο κάτω διάγραμμα:
Όπως διαπιστώθηκε σημαντικός αριθμός ΙΣΓ, όπως παρατίθενται στην καταγγελία, αφορούν σε φυσικοθεραπευτήρια ή σε στούντιο πιλάτες (89 από 156 ΙΣΓ), τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν κατά πόσο εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του ΚΟΑ για εξασφάλιση άδειας λειτουργίας, δηλαδή ΙΣΓ που παρέχουν αμιγώς υπηρεσίες γυμναστικής.
Επιπρόσθετα, από τα ευρήματα της διερεύνησης προκύπτει ότι ο έλεγχος και η παρακολούθηση της συμμόρφωσης των γυμναστηρίων με τις απαιτήσεις αδειοδότησης δεν ασκούνται με επαρκώς αποτελεσματικό τρόπο από τον ΚΟΑ. Συγκεκριμένα, περιπτώσεις λειτουργίας γυμναστηρίων χωρίς ισχύουσα άδεια λειτουργίας εντοπίστηκαν κατόπιν υποβολής της σχετικής καταγγελίας και όχι μέσω έγκαιρου εντοπισμού στο πλαίσιο συστηματικών ελέγχων ή μηχανισμών παρακολούθησης του Οργανισμού ενώ σχετική αδυναμία παρακολούθησης εντοπίζεται και στις ΙΣΓ για τις οποίες βρίσκεται σε εξέλιξη ποινική υπόθεση.
δ. Ανανέωση άδειας λειτουργίας
Διαπιστώθηκε καθυστέρηση στην επανέκδοση των αδειών λειτουργίας ΙΣΓ που έληξαν, η οποία οφείλεται:
(i) στην καθυστέρηση που παρατηρείται από μέρους των σχολών γυμναστικής να υποβάλουν έγκαιρα στον ΚΟΑ την αίτησή τους για επανέκδοση της άδειας λειτουργίας τους που έχει λήξει, και
(ii) στην καθυστέρηση του κτηριολογικού ελέγχου που πραγματοποιείται από τον ΚΟΑ πριν την επανέκδοση άδειας λειτουργίας ΙΣΓ.
ε. Αποφάσεις ΔΣ για τροποποίηση των Κανονισμών
Διαπιστώθηκε ότι εξακολουθεί να εκκρεμεί η τροποποίηση των περί Ιδιωτικών Σχολών Γυμναστικής Κανονισμών του 1995 έως 2012, η οποία, ανάμεσα σε άλλα, θα καθορίζει τα Πρότυπα Επαγγελματικά Προσόντα των εκπαιδευτών αθλημάτων.
1.6 Κενή θέση Γενικού Διευθυντή (ΓΔ)
Από 11.7.2024 κενώθηκε η θέση ΓΔ ΚΟΑ, μετά από Απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου, η οποία ακύρωσε τον διορισμό της τότε ΓΔ από 4.4.2018.
Μετά την πιο πάνω Απόφαση, το ΔΣ του Οργανισμού αποφάσισε τον διορισμό του Λογιστή του Οργανισμού στη θέση του Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή από 23.4.2025, για τον οποίο στη συνέχεια, το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) αποτάθηκε στη Νομική Υπηρεσία για γνωμάτευση.
Σύμφωνα με σχετική αλληλογραφία του ΚΟΑ με το ΥΠΑΝ, το ΥΠΑΝ επικαλούμενο σχετική νομική γνωμάτευση ημερ. 10.7.2025 που έλαβε, ανέφερε ότι ο υπό διορισμό λειτουργός δεν πληρούσε το απαιτούμενο προσόν προϋπηρεσίας. Ως εκ τούτου ακυρώθηκε ο διορισμός του Λογιστή του ΚΟΑ στη θέση του Αναπληρωτή ΓΔ του Οργανισμού.
Το ΥΠΑΝ αποτάθηκε εκ νέου για γνωμάτευση στη Νομική Υπηρεσία τον Αύγουστο του 2025. Σε επιστολή της ημερ. 24.9.2025, ανάμεσα σε άλλα, η Νομική Υπηρεσία ανέφερε ότι τόσο κατά τη διαδικασία επαναπροκήρυξης της θέσης, όσο και στη νέα διαδικασία αναπληρωτικού διορισμού, θα μπορούσαν να εφαρμοστούν ελαστικότερα κριτήρια, σχετικά με το απαιτούμενο προσόν προϋπηρεσίας σε «υπεύθυνη θέση», που προβλέπεται στο σχετικό Σχέδιο Υπηρεσίας, καθώς το διορίζον όργανο (ΔΣ του ΚΟΑ) διαθέτει ευρεία διακριτική ευχέρεια ερμηνείας του όρου.
Κατόπιν επανεξέτασης του ζητήματος ο ΚΟΑ, με επιστολή του ημερ. 3.11.2025, ενημέρωσε το ΥΠΑΝ ότι το ΔΣ του ΚΟΑ αποφάσισε στις 29.10.2025 τον εκ νέου διορισμό του Λογιστή του Οργανισμού στη θέση Αναπληρωτή ΓΔ του Οργανισμού μέχρι την πλήρωση της θέσης του ΓΔ του ΚΟΑ, ο οποίος σημειώνεται ότι εγκρίθηκε από το ΥΣ στη συνεδρία του ημερ. 10.12.2025.
Παράλληλα προκηρύχθηκε εκ νέου από τον ΚΟΑ η θέση ΓΔ του Οργανισμού.
Ως αποτέλεσμα της καθυστέρησης στην πλήρωση της θέσης του Γενικού/Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή, ο Οργανισμός δεν είχε ελέγχοντα λειτουργό από 11.7.2024 μέχρι 10.12.2025. Ανεξάρτητα από τη νομική διάσταση του θέματος, αυτή η καθυστέρηση ενδεχομένως συνέτεινε σε λειτουργικές αδυναμίες και καθυστερήσεις στη λήψη και υλοποίηση αποφάσεων.
1.7 Αδυναμίες Οργανωτικής Δομής
Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της πιο πρόσφατης Μελέτης που διενεργήθηκε από ιδιώτες συμβούλους το 2021, βασικά χαρακτηριστικά της οργανωτικής δομής του ΚΟΑ είναι η επιπεδότητά της, αφού μεγάλος αριθμός υπηρεσιών/τμημάτων αναφέρονται κατ’ ευθείαν στον ΓΔ.
Μέχρι την ημερομηνία του ελέγχου μας ίσχυε η ίδια οργανωτική δομή με τις ίδιες αδυναμίες που είχαν εντοπιστεί στη Μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας δεν προκύπτει ότι αξιοποιήθηκαν από τον ΚΟΑ.
Σημειώνεται ότι όπως διαφαίνεται από τον Προϋπολογισμό του ΚΟΑ για το έτος 2025, σημαντικός αριθμός θέσεων Ανώτερων Λειτουργών παραμένουν κενές (Παράρτημα VI).
H Υπηρεσία μας θεωρεί ότι η υφιστάμενη δομή του ΚΟΑ δημιουργεί υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε ένα άτομο, κάτι που συμβάλλει στις ελλείψεις και αδυναμίες που εντοπίζουμε στα επιμέρους θέματα ελέγχου.Σημειώνεται επίσης ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων είναι εργαζόμενοι με καθεστώς αορίστου χρόνου, με τα όποια προβλήματα συνεπάγονται.
1.8 Επιτροπή Δεοντολογίας και Προστασίας του Αθλητισμού
Δαπάνες χωρίς έλεγχο
Το 2017 συστάθηκε η ΕΔΠΑ βάσει του περί της Καταπολέμησης της Χειραγώγησης Αθλητικών Γεγονότων Νόμου (Ν.180(Ι)/2017).
Διαπιστώθηκε ότι παρόλο που η Νομοθεσία που διέπει την ΕΔΠΑ προβλέπει όπως οι δαπάνες της περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του ΚΟΑ και καλύπτονται από την εισφορά που καταβάλλεται από τους αδειούχους αποδέκτες στοιχήματος προς την Εθνική Αρχή Στοιχημάτων, πριν η εισφορά αυτή κατανεμηθεί δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου (3) του άρθρου 71 του περί Στοιχημάτων Νόμου, εντούτοις δεν προβλέπει ελέγχοντα λειτουργό για τη διαχείριση των εσόδων και δαπανών της, αλλά ούτε και για την ετοιμασία εξελεγμένων οικονομικών καταστάσεων.
Ως εκ τούτου, διαπιστώθηκε ότι ο ΚΟΑ καταβάλλει τα ποσά που αιτείται η ΕΔΠΑ, χωρίς να διεξάγεται οποιοσδήποτε έλεγχος, ενώ ο προϋπολογισμός εκάστου έτους που υποβάλλεται στον ΚΟΑ από την ΕΔΠΑ, δεν τυγχάνει έγκρισης από αρμόδιο Κρατικό φορέα.
Σημειώνεται ότι, όπως διαπιστώθηκε, οι δαπάνες της ΕΔΠΑ δεν περιορίζονται στους εν λόγω προϋπολογισμούς, εφόσον τα ποσά με τα οποία εν τέλει επιχορηγείται υπερβαίνουν, σε αρκετές περιπτώσεις, τα προϋπολογιζόμενα ποσά. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι προϋπολογισμοί της ΕΔΠΑ για τα έτη 2023 και 2024, ήταν για συνολικές δαπάνες ύψους €250.525 και €317.400, αντίστοιχα, ενώ, εν τέλει, της καταβλήθηκαν €427.101 και €388.400, αντίστοιχα.
Συναφώς αναφέρεται ότι, ενόψει της επικείμενης τροποποίησης της Νομοθεσίας που διέπει την ΕΔΠΑ, πληροφορηθήκαμε ότι τα πιο πάνω θέματα θα ρυθμιστούν.
